Ekomuzeum to sieć rozproszonych w terenie obiektów, tworzących żywą kolekcję obrazującą wartości przyrodnicze i kulturowe regionu oraz dorobek jego mieszkańców. Wyjątkowy charakter regionu jest prezentowany jako wypadkowa warunków naturalnych i działalności ludzi, historycznej i obecnej.

http://www.ekomuzea.pl/

tablica informacyjna             mapka

Ekomuzeum Alwernia to produkt turystyczny, do którego należą znajdujące się na terenie Gminy Alwernia obiekty geologiczne, przyrodnicze (Zespół osobliwości geologiczno przyrodniczych Jury) oraz kulturowe (Warsztat rzemiosła garncarskiego w Regulicach i zabytkowa zabudowa rynku w Alwerni) będące eksponatami ekomuzealnymi.

Są to:

- Źródło w Regulicach, z krystalicznie czystą wodą jest najbardziej znane w regionie. Ze skał wapiennych bije bardzo silne wywierzysko, które zachwyca czystością i smakiem wody, dlatego powstało tu miejsce do wypoczynku dla mieszkańców i turystów. Na zagospodarowanym placu stoi wiata z ławkami, palenisko i obudowana studnia. Źródła te od XVI wieku zasilały dwa młyny i tartak. Badania źródeł, wykazały, że tak w lecie jak i w zimie mają stałą temperaturę tj.9,2 stopnia Celsjusza. Biją spod jurajskich skał wapiennych położonych na głębokości 80 m i są odpływem wielkiego jeziora, wydają przeszło 9000m3 wody na dobę. W przeszłości wody ze źródełka miały być wykorzystywane dla krakowskich wodociągów. W 1883 roku Rajcy Krakowscy zainteresowali się regulickimi źródłami, uznano je za odpowiednie do zasilenia mających się budować miejskich wodociągów krakowskich. Na przeszkodzie realizacji powyższego projektu stanął koszt budowy rurociągu związany z odległością 32 km jakie dzieli Kraków od Regulic.

- Skały Gaudynowskie, jurajskie skałki geologiczne w postaci iglic i prostopadłych ścian stanowiące pomnik przyrody nieożywionej o charakterze rezerwatowym. Stanowią najbardziej na południowy zachód wysuniętą wychodnię skalistych wapieni górnojurajskich. Skały ciągną się kilkaset metrów na prawym brzegu potoku Brodło, osiągając wysokości kilkunastu, a nawet 20 metrów. Porastają je rzadko spotykane kwitnące bluszcze stanowiące osobliwość przyrodniczą. W południowej części ze skał wypływa krasowe źródełko.

- Arkoza kwaczalska występująca w piaskowcu - największa osobliwość geologiczna występująca na terenie gminy Alwernia, z którego zbudowane są ściany wąwozów wcinających się we wzgórze Kamionka w Kwaczale. W arkozie znajdują się fragmenty skrzemieniałych paleozoicznych pni araukarii - drzew szpilkowych, których tkanki zostały zastąpione przez krzemionkę i w tej postaci dotrwały do naszych czasów. Największą araukarię odnaleziono w 1946 roku. Jej pień miał 7 metrów długości i 120 cm średnicy.

- Warsztat rzemiosła garncarskiego w Regulicach powstał dla podtrzymania i kultywowania wymierających już tradycji garncarstwa, które należy do najstarszych rzemiosł na tym terenie i było kiedyś szeroko rozpowszechnione. Znajduje się też tutaj Izba Tradycji Regionalnych Alwerni.

Garncarstwo było kiedyś szeroko rozpowszechnione i należy do najstarszych rzemiosł na tym terenie. Powstanie i rozwój tej gałęzi wytwórczości rzemieślniczej wiązać należy z występowaniem dobrego surowca - glinki ogniotrwałej. Z dawnych ośrodków garncarskich jak w Regulicach, Brodłach, Okleśnej, Podłężu, Kwaczale, Mirowie i Alwerni są czynne tylko nieliczne m.in. w Brodłach. Garncarstwo uprawiane tu było prawdopodobnie już od XVI w., a w XVII w. mogły tutejsze wyroby być spławiane galarami w dół Wisły aż do Gdańska. Ponadto wyroby garncarskie sprzedawane były na jarmarkach w Chrzanowie, Alwerni i Krzeszowicach. Produkowano cegły, kafle oraz ceramikę użytkową i zabawki (gwizdki, i miniaturki naczyń), używając podobnie jak dziś białej i czerwonej gliny oraz glazury kładzionej przeważnie na cały wyrób. W latach 50 tych XX wieku zaczęto masowo wyrabiać doniczki na kwiaty. Jak poważną rolę odgrywało rzemiosło garncarskie w życiu tutejszych wsi, świadczy bogato rozwinięty folklor w postaci różnych przyśpiewek i opowiadań.

- Zabytkowy zespół urbanistyczny Alwerni to niezwykle malownicze miejsce. Stary, prostokątny rynek jest jednocześnie pięknie utrzymanym parkiem z dominującą grupą starych dębów, będących pomnikami przyrody, zgrupowanych wokół kapliczki. Uroku dopełniają XVIII- i XIX- wieczne drewniane domy o konstrukcji zrębowej i czterospadowych dachach z podcieniami.

Ekomuzeum Alwernia zostało wybrane do odznaki Zielonych Szlaków Greenways. W jej ramach jest opublikowany Paszport Zielonych Szlaków, który zawiera regulamin odznaki, opisy inicjatyw na Greenways jak i miejsca na przybicie pieczątek, każdego z 50-ciu specjalnie wybranych miejsc z 6-ciu szlaków.... więcej